Kamis, 20 Februari 2020

GALUNGAN KAWIJAYAN DHARMA MESATRU RING ADHARMA


Rerainan Galungan wantah sinalih tunggil rerainan suci sane sampun lumrah kemargiang ring jagat Bali,yadiastun sampun lumrah,nanging asapunika kantun kramane nenten jangkep resep ring suksmanipun. Manut Lontar Purana Bali Dwipa kasurat  Punang aci Galungan ika ngawit, Bu, Ka, Dungulan sasih kacatur, tanggal 15, isaka 804. Bangun indria Buwana ikang Bali rajya” artos ipun  Upacararahina Galungan  punika kapertama kelaksanayang ring jagat Bali nuju rahina Buda  Kliwon, (Wuku) Dungulan sasih kapat pinanggal 15, icaka warsa 804  .kewentenan jagat Bali duk punika waluya kadi Indra Loka. Warsa 1103 Çaka rahina Galungan nenten kemargiang duk Raja Sri Eka Jaya  madeg nata ngantos sepemadeg Raja Sri Dhanadi, Galungan taler nenten kemargiang, daweg punika jagat Bali kebrebehan raja cendek yusa, bencanane nenten pegat-pegat.Daweg Raja Sri Jaya Kasunu madeg nata, Galungan mewali kelaksanayang ngawit warsa 1126 Çaka. Dadosne  23  warsa Galungan nenten kemargiang ring jagat Bali.Kocap Galungan mewali kemargiang sangkaning  Raja Sri Aji Jaya Kasunu naenin ngemargiang yoga semadhi ring pura Dalem Puri Besakih raris polih pawisik saking Ida Bhatari Durga. Ring pawisik punika, Bhatari Durga ngarsaang ring Raja Sri Jaya Kasunu mangda ngemargiang upacara rahina Galungan satunggil Buda Kliwon Dungulan sekadi dresta sane naenin kemargiang,taler kramane mangda nanceb penjor ring lebuhnyane suang-suang..
Kesayewyaktyannyane manut Lontar Sundarigama rahinan Galungan sampun kekawitin duk Tumpek Wariga sane lumrah kebaos Tumpek Uduh/bubuh dwaning ngawit rahina Saniscara Klion Wuku Wariga punika, kramane (petani/duke nguni iraga medasar agama agraris) sampun “nguduh” sarwa tumuwuh sane keanggen uparangga ring rahina galungan punika. Minekadi ikelapa mangda nged(lebat) mawoh,mawinan wenten sapan ipun rikala ngemargiang tumpek bubuh ring sarwa tumuwuh /woh-wohan sekadi sapa asapuniki “kaki-kaki bin slae dina Galungan,idadong kija, idadong jumah,nak nguda,nak sakit,sakit apa,nged-nged-nged” pangaksaman ipun mangda sarwa tumuwuhe presida mawoh nged jagi keanggen nyanggra rahina Galungan.
Wus punika kelanturang antuk rahinan Sugimanik Jawi/Jaba, pemargin ipun wantah mereresik ring pura-pura utawi bhuana agung ,taler kemargiang prayascita mangda suci sajeroning ngemargiang rahina Galungan.
Kelanturang ring rahinan Sukra Klion Sungsang kebaos Sugimanik Bali/Jero,suksman ipun wantah nyuciang angga sarira/Bhuana Alit mesuci laksana sajeroning nyanggra Galungan mangda nenten kebabar/kegoda olih Sang Kala Tiga, minekadi Bhuta Dunggulan,Bhuta Galungan lan Bhuta Amangkurat. Mawinan patut iraga mepresista nyuciang angga sarira,mangda sida ngawerdiang kawijayan Dharma.
Ngawit nyanggra wuku Dunggulan/Galungan pamekas ngawit saking rahina Redite Paing Dunggulan iraga sampun kegoda olih sang Kala Tiga, nanging iraga mangda presida ’nyekeb’ sane kebaos sadripu ring angga sarirane,rahina puniki kewastanin Panyekeban kelaksanayang sekalane nyekep pisang kadi cecimpedane “apa mekaad mebaju gadang  mulih mebaju kuning” suksmanipun wantah iraga mangda prasida ngicalang sesana kaon (gadang) magentos antuk sesana sane becik(kuning).
Risampune penyekeban kelanturang ring rahina Soma Pon Dunggulan, yasa kertin iraga mangda presida ‘Nyajah’ solah Sadripune sane wenten ring angga ,pamekas ipun mangda wijaya Dhramane ring jagate. Sekalane rahina puniki wantah ngawit mekarya jaja/sanganan utamanipun jaja gina lan jaja uli putih lan barak,satuh miwah sane siosan. Kekalih sanganan/jaja puniki  medue tetuwek,minekadi jaja gina tetuwek ipun, iraga dados manusa ring jagate napi sujatine Geginan iraga pinaka swadarma ring nabdabin kahuripan puniki,telebin sane patut kemargiang geginane sampunang sumenia ring angga. Jaja uli putih lan barak suksman ipun wantah kama petak rupan ibapa, kama bang/uli barakpinaka rupan imeme, wantah ULI drika iraga mbas, wenten maurip iriki ring jagate.
Anggara Wage Dunggulan kewastanin “Penampahan” medasar antuk kruna ‘nampa’ utawi nampi  kawijayan Dharma. Yening rerehang perti-wimban ipun nenten wenten sios wantah ‘nampah’ utawi mademang sekancan rupaning sadripu  ring angga sarira, mangda iraga presida melaksana manut tuntunan Sang Hyang Dharma, wau raris iraga presida pacang nampa/ nampi kahuripan sane mauttama. Ring rahina puniki kemargiang parikrama nampah bawi (durga puja), sane jagi keanggen ebatan/upakara nyomya Sang Kala Tiga ,taler keanggen aturan nyanggra rahina Galungan. Sios ring punika, rahinane puniki,  patuta iraga nanceb penjor sane medue tatujon nyanggra Galungan antuk rasa bungah dwaning sampun presida ngasorang manah sadripu mawinan wenten rasa gargita ring kayun. Nanceb penjor taler pinaka piranti niyasa ngelinggihang Ida Betara Lingsir Gunung Agung,dwaning penjor pinaka simbul gunung sedaging ipun,mawinan daging penjor punika wenten palawija, pala gantung,pala bungkah taler kejangkepin antuk simbul Catur Weda minekadi wenten Lamak(Rg Weda),Sampyan(Sama Weda), Bakang-bakang (Atarwa Weda),Tamyang (Yajur Weda), irika ring sanggah penjor patut ngadegang linggih Ida Betara ring luhur,mawinan rikala nanceb penjor ring sor penjor mangda kedagingin Kwangen medaging jinah bolong maka niyasa pedagingan,mangda nenten ring penjore melinggih Sang Buta Kala,yening kepatutane rikala ngadegang, medaging daksina ring sanggah penjore,sesampun ngadegang sadina-dina keaturin sanistane canang.
Ngelantur pinaka tungtungin yadnya ring Buda Klion Dunggulan, sane kewastanin Rahina Galungan niyasan ipun mepekeling Kawijayan Dharma mesatru ring Adharma, sepatutnyane iraga masuka rena ngemargiang yadnya minekadi,rikala semeng jam 06.00 sampun metaki-taki ngewentenang pamuspan ring Merajan Kemulan(Rong Tiga) sareng kulawarga ngaturin Ida Hyang Pramesti Guru yan sida antuk bakti,canang meraka, canang sari,lengawangi burat-wangi,penek pasucian, soda-an/punjungan,banten guru utawi saka sidan, gumantin ipun ngarcana Ida Betara mangda iraga dirgehayu, dirgayusa, ngemargiang kahuripan. Wus punika ngelanturang pamuspan ring Dadia utawi Paibon,Panti,Sanggah Gede gumanti matur suksma ring leluhur,Betara Kawitan. Wau raris ring Kahyangan Tiga minekadi ring Betara Dalem lan Prajapati,Tegal Penangsaran(Sanghyang Jogormanik), Tulak Tanggul (Sanghyang Suratma), Margi Tiga (Sanghyang Sapuh Jagat), Margi Catur(Sanghyang Catur Bhuana) dwaning Ida sane kuwasa ngamel urip manusane,wau raris sane ngicen amerta minekadi Manik Harum,Puseh taler sane mepaica kaweruhan ring Bale Agung lan linggih Tri Purusa Dewi wau raris ngelanturang ke pura siosan, minekadi Pucaksari, Manik Gni,Tegal Suci,Pekandelan,Pangkung Cinang, Gua Gala-Gala,Dalem Suci (Krama Desa Adat Tegenan) ,miwah sane siosan, manut tetujon suang-suang. Prade kramane kacuntakan,puput ngaturang bakti ring Merajan Kemulan kemanten. Dwaning rahina puniki pinaka kawijayan Dharma maka cihnan ipun ,iraga sareng sami mangda presida nincap parilaksanane,sane dumunan akehan kawedar Sadripune sane mangkin mangda presida kemargiang Tri Kaya Parisuda sajeroning nitenin kahuripane.
Benjangne rahina Wraspati Umanis Dunggulan ketah kebaos Manis Galungan iraga patut mesima krama ring kulewarga miwah krama siosan,suksman ipun ngelungsur pengampura indik parilaksana sane sampun lintang, gumanti pacang ngelanturang urip antuk nincapang rasa gilik seguluk pasemetonan, medasar paras paros sarpanaya salunglung sebayantaka ngupadi kasukertan ring pakraman.
Ring rahina Saniscara Pon Dunggulan kewastanin Rahina Pemaridan Guru ,pemargine ngelungsur surudan bakti dwaning sampun presida ngasorang Sadripune.
Redite Wage Kuningan kewastanin Ulihan wantah ngewaliang malih pidabdab kewijayan inucap mangda ajeg ring sajeroning kahuripan.
Soma Klion Kuningan kewastanin Pemacekan Agung ,pinaka rahina nancebang lan ngukuhang malih pikayunan sane agung, nginggilang pemargi dharma mangda sida rahayu ring kahuripan.
Saniscara Klion wuku Kuningan ,pinaka rahina Kuningan maka niyasa Betara leluhur tedun micayang waranugraha ngantos galah tajeg surya, ring pertisen- tanan Idane,mawinan ngemargiang upakara kekawitin ndag surya jam 06.00 Wita ,ngantos puput  sadurung tajeg surya ,mangda sampun puput,pula palining pebaktian.
Rahina Redite Umanis wara Langkir kebaos Umanis Kuningan,patut iraga nitenin angga,nyelisik bulu utawi mulatsarira,mekinkin melaksana becik medasar kawijayan Dharma.
Pinaka penyineb dudonan rahina Galungan kapuputang ring rahina Buda Klion Pahang, sane ketah kebaos Buda Klion Pegat Wakan ,pinaka pamuput pe-margin uncal balung, sane ngawit saking rerainan Galungan. Ring rahina puniki galah nyineb melarapan ngabut penjor Galungan ,nenten lintang saking galah sanja.
Antuk pidabdab ngabut penjor ,lebar dumun daksinane aturin Ida ngeluur,abut penjore malih tanceb-tancebang pang tiga maka niyasa iraga sampun presida kukuh saking gegodan Sang Kala Tiga. Wawu raris ebahang kaler utawi kangin(kedulu) manut genah suang-suang,luun ipun ketunjel ring tengahing lebuh suksmanipun ngewaliang ring Durga Bucari maka dewaning sarwa Buta,raris aon ipun kesiratin tirta pamralina sane katunas ring Kemulan,Taksu utawi Jero Gede Penunggun Karang,raris ambil akidik genahang ring bungkak gading pendem ring natar,sisane kesambehang ring natar paumahan ngantos ke teba. Indik song genah nanceb penjore aturang nasi kepelan 3 pinaka olih-olihan Pertiwi. Inggih asapunika presida katur,mogi wenten pikenohnyane (kapipil olih Mk.Manik Puspa Yoga)

Rabu, 27 Desember 2017

INDIK NANGUN YADNYA.



Ngemargiang rahina agung Galungan, Kuningan, Saraswati, Pagerwesi miwah rahina utawi upacara sane siosan,patut kapretiyaksaang indik unteng nangun yajña mangda kedasarin antuk Sraddhā, lascarya, kesucian kayun,taler mangda manut tuntunan sastra agama kemargiang manut desa, kala, lan patra (genah, kala/galah, lan kewentenan).
Antuk punika pahpahan yajña manut undagan ipun presida ke-epah dados 9 undagan minekadi:


a. Nista, tetuek ipun yajña ngemargiang yajna sane pinih alit(siderana). Undagan nista kepah      dados 3 palet, luire :
  • Nistaning nista marupa yajna pinih alit pantaraning sane alit .
  • Madyaning nista inggih punika yajna madya pantaraning yajna sane alit.
  • Utamaning nista ,undagan yajna pinih ageng pantaraning yajna sane alit.

b. Madya, artos ipun sedeng utawi menengah,kepah dados 3 undag luire :
  • Nistaning madya inggih punika yajna sane pinih alit pantaraning yajna sane menengah.
  • Madyaning madya inggih punika yajna sane pinih madya/sedeng pantaraning yajna sane menengah.
  • Utamaning madya inggih punika yajna sane pinih ageng pantaraning yajna sane menengah.

c. Utama, artos ipun ageng sane ke-pah dados 3 palet miekadi :
  • Nistaning utama : yadnya pinih alit pantaraning yajna ageng
  • Madyaning utama : yadnya pinih sedeng/madya pantaraning yajna ageng
  • Utamaning utama : yadnya pinih ageng pantaraning yajna sane pinih ageng
Indik pebuat utawi pikolih yajña ,boya ja kedasarin antuk ageng alit ngemargiang yajna, na-nging pinih utama medasar antuk kayun suci nirmala lan lascarya ngemargiang yajna-ne punika,sios ring punika taler kedasarin antuk pebuat ngemargiang yajna sekadi munggah ring sloka Bhagavadgītā, XVII. 11, 12, 13  kebaos wenten tigang palet yajña manut pebuatnyane, luire:

1.        Tamasika yajña inggih punika upakara yajna sane kemargiang nenten kedasarin antuk tun-tunan sastra, mantra, kidung suci, daksina lan sradha.
2.        Rajasika yajña wantah yajna sane kemargiang muatang mangda mepikolih taler mangda mewah lan ngangobin sang ngantenang .
3.        Satwika yajña marupa yajna sane kemargiang medasar antuk sraddhā, lascarya, sastra agama, daksina, mantra, gina annasewa, lan nasmita.

Pemargin yajña inucap ring ajeng wantah kemanggehang olih sang yajamana utawi sang sane medue karya. Saking tigang paletan pemargin yajña punika, jelas pisan mekanten sajeroning ngemargiang yajna mangda ‘satwika’ yajnan duene wenten 7 (pitung) pisarat sane patut kemargiang minekadi ;
  1. Sraddhā, artos ipun ; satunggil yadnya mangda kedasarin antuk rasa subakti/yakin ring Ida Hyang Widhi Waca,Bhetara-Bhetari prenamia. 
  2. Lascarya,; ngemargiang yajna mangda tulus nekeng tuas utawi iklas.. 
  3. Sastra, ;pemargin  yajña mangda kedasarin antuk tuntunan  sastra agama, menikadi Sruti, Smrti, Sila, Acara lan Atmanastuti 
  4. Daksina, ;satunggil meyajña medasar sarana upacara (harta lan dana taler punia majeng sang wiku,tapni,pemuput upacara yajna) 
  5. Gita - Mantra  : sajeroning meyajna taler kesarengin antuk puja-puji pengastuti,kidung yajna,kentongan,sungu,bende miwah swara swara suci siosan.
  6. Annasewa, artos ipun sajeroning meyajna patut kesaksi olih sang angawa kepatutan taler kapisuguh boga/jamuan samatra ring para uleman pinaka saksin yajna.
  7. Nasmita, artos ipun yajña sane kemargiang boya metetujon pamer,banggã ring sang ngatonang.

Sarana  upakara manut Bhagavadgītā, IX. 26, kebaosang:
Pattraṁ puṣhpaṁ phalaṁ toyaṁ, yo me bhaktyā prayacchati,tad ahaṁ bhaktyupahṛtam aśnāmi prayatātmanaḥ

Artos ipun:

Cening-cening panjak manira ajak mekejang ,nyen ja cening presida ngaturang don abidang,bunga akatih , buah buahan abungkul ,keto masih yeh acegokan,manira nerima aturan ceninge pinaka bhakti katur ring manira,kewala apang medasar keneh ceninge ane suci nirmala (Pendit, 2002: 248).

            Asapunika indik kepatutan pemargin yajna manut sastra agama,nanging kewentenan agama hindu wantah danganan/fleksibel ,mawinan pemargin yajna ring nusantara wantah mebinayan pekantenane manut desa kala patra,keadungang antuk seni lan budaya manut loka dresta suang-suang,nanging tetuek ipun wantah pateh kedasarin antup sradha bakti nuju moksartam jagatita ya ca iti dharma.
(Hindu Alukta,271217/manixs)

Selasa, 27 Juni 2017

PUJA MANTRA MAGURU PIDUKA



PERSI 1.Puja Suci/Sayut Guru Piduka
Puja Suci Guru Piduka (Yening wenten banten suci guru piduka, jika tidak mantra ini tidak usah diucapkan). Pakulun Hyang predana purusa, Hyang Siwa, Hyang Surya Candhra, iki manusa nira magurupiduka, angaturaken pamahayu, wus katanggap den ira sang Sedahan Bagawan Penyarikan, mwang Bhagawan Citra Gotra, Citra Gotri, manawi manusa nira ujarnia saud (saud atur) mwang linyok, sampun ta ira angadeg aken paduka, lugrahi manusa nira anuhur tirtha. Om siddhir astu ya namah swaha.

PERSI 2.NIHAN MANTRA MAGURU PIDUKA

Ong Hyang Predhana,Hyang Purusa,Hyang Ciwa Guru,Hyang Surya Candra,manusan ira ngaturang Guru Piduka,angaturang pemahayuan,wus ketanggap den ira Sang Sedahan  Bhegawan Penyarikan, Bhegawan Citra Ghotra,Citra Ghotri,mami anembah nembaha tangan karo,aneda sinampura,menawi wenten sabda saud,cecampur,linyok,lepas angucap,sampun ta angadakaken taya sukerta.
Manusanira aneda tirta dharma amertha,Hyang Iswara,Hyang maheswara,Hyang Rudra,Hyang Brahma,Hyang Mahadewa,Hyang Sangkara,Hyang Wisnu,Hyang Sambhu,Hyang Sarwa Dewata,manusanira maguru piduka.
Om Sidirastu ya namah swaha

Pedoman Perayaan Hari Raya Galungan dan Kuningan


       Umat sedharma yang dimuliakan,pelaksanaan yadnya bagi kita memang sudah terbiasa,namun kadang masih kebanyakan bersifat gugon towon hanya dilandasi oleh keiklasan dan sradha bakti,namun diera postmodern ini,kemajuan teknologi informasi yang begitu pesat akan berpengaruh besar kepada pemahaman generasi muda dalam mengelola hidupnya termasuk kehidupan beragama akan semakin cerdas dan kritis, oleh karenanya mari kita belajar meningkatkan pemahaman dan pelaksanaan kehidupan beragama salah satu contohnya pelaksanaan Perayaan hari Raya Galungan dan Kuningan sebagai berikut;

1. ACUAN
  1. Keputusan Seminar Kesatuan Tafsir Terhadap Aspek-aspek Agama Hindu disyahkan PHDI Pusat.
  2. Kidung Panji Amalat Rasmi
  3. Lontar Purana Bali Dwipa
  4. Lontar Sri Jayakasunu
  5. Lontar Sundarigama
2. TUJUAN
Perayaan Galungan dan Kuningan bertujuan mengingatkan  umat Hindu agar senantiasa meme-nangkan dharma dalam  kehidupan sehari-hari. Dharma adalah kecenderungan Trikaya parisuda yang disebut sebagai Daivi Sampad, sedangkan kebalikannya, yaitu Adharma adalah kecenderungan sifat dan prilaku keraksasaan atau Asuri Sampad. 
Sanghyang Tiga Wisesa berwujud sebagai Bhuta Dungulan, Bhuta Galungan dan Bhuta Amang-kurat adalah symbol Asura Sampad yang ada dalam diri setiap manusia, yaitu kecenderungan ingin lebih unggul (Dungul), kecenderungan ingin menang dalam per-tikaian (Galung), dan kecenderungan ingin berkuasa (Amangkurat).
3. RANGKAIAN UPACARA GALUNGAN
  1. Mulai hari Tumpek Wariga memuja Sang-hyang Sangkara, memohon agar semua tumbuh-tumbuhan subur dan berbuah lebat. Upacara dipusatkan di kebun, dan Sanggah Pamerajan.
  2. Coma Paing Warigadean. Memuja Bhatara Brahma, memohon keselamatan diri. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan.
  3. Wraspati Wage Sungsang (Sugihan Jawa). Mensucikan Bhuwana Agung. Upacara dipusat-kan di Sanggah Pamerajan,Pr.Dadia,Kahyangan Tigadan pura-pura lainnya yg dianggap perlu.
  4. Sukra Kliwon Sungsang (Sugihan Bali). Mensucikan Bhuwana Alit. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan, dan melaksanakan penyucian diri/mesayut di natar rumah.
  5. Redite Paing Dungulan (Penyekeban). Anyekung jnana sudha nirmala, menggelar samadhi menguatkan tekad memenangkan dharma krn hari ini turun Sang BhutaGalungan. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan.
  6. Coma Pon Dungulan (Penyajaan). Menguatkan samadhi melawan pengaruh-pengaruh Asuri Sampad/nyajah godaan Sang Bhuta Dunggulan,. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan.
  7. Anggara Wage Dungulan (Penampahan). Jaya prakoseng prang, memenangkan Daivi Sampad. Upacara mabeakala bagi seluruh keluarga untuk nampah godaan Sang Bhuta Amangkurat . Hari in  memasang penjor diluar pekarangan rumah.
  8. Buda Kliwon Dungulan (Galungan). Memuja Ida Sanghyang Widhi atas asung wara nugraha-Nya memberi kehidupan dan perlindungan bagi umat manusia. Upacara di Sanggah/Pamerjan jam 06. Sembahyang bersamadi Pr. Dadia jam 07,Pr. Dalem jam 08 dan di Puseh jam 09.30.
  9. Wraspati Umanis Dungulan (Manis Galungan). Melakukan dharma santi, saling mengunjungi keluarga dan sahabat serta saling maaf memaafkan. Di malam hari terus menerus sampai dengan Sukra Wage Kuningan selama 9 (sembilan) malam melakukan samadhi Nawa Ratri, berturut-turut memuja Bhatara Iswara, Mahesora, Brahma, Rudra, Mahadewa, Sangkara, Wisnu, Sambu, dan Tri Purusha (Siwa, Sada Siwa, Parama Siwa).
  10. Saniscara Pon Dungulan (Pemaridan Guru). Ngelungsur upakara Galungan, membersihkan Sanggah Pamerajan dan metirtha yatra.
  11. Redite Wage Kuningan (Ulihan). Memuja Bhatara dan Leluhur menstanakan di pelinggih masing-masing. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan.
  12. Coma Kliwon Kuningan (Pemacekan Agung). Nyomia Sanghyang Tiga Wisesa. Upacara di halaman rumah dengan mesegehan.
  13. Budha Paing Kuningan. Pujawali Bhatara Wisnu. Upacara di Sanggah Kemulan.
  14. Saniscara Kliwon Kuningan (Kuningan). Memuja Ida Sanghyang Widhi dan  Leluhur/ Dewa Hyang  mohon agar senantiasa berada di jalan dharma. Upacara di Sanggah pamerajan sebelum jam 12 siang agar getaran  kesucian dan  kekuatan  Daivi Sampad merasuk kedalam diri kita.
  15. Buda Kliwon Paang (Pegatwakan). Memuja Ida Sanghyang Widhi Wasa dalam  manifestasi-Nya sebagai Sanghyang Suksma Licin. Upacara dipusatkan di Sanggah Pamerajan. Hari ini merupakan akhir rangkaian Galungan dengan mencabut penjor.
4. PENJOR
  1. Penjor adalah upakara yang wajib disertakan pada setiap hari raya Galungan, mulai ditancapkan pada Anggara Wage Dungulan dan dicabut pada Buda Kliwon Paang.
  2. Makna penjor: Ucapan terima kasih kepada Bhatara Maha Meru yang telah memberikan pengetahuan dan kemakmuran kepada umat manusia.
  3. Kelengkapan dan arti simbol-simbol:
o    Sebatang bambu sebagai simbol keteguhan hati untuk berbhakti kepada Ida Sanghyang Widhi.
o    Hiasan berbentuk bakang-bakang sebagai symbol Atarva Veda
o    Hiasan berbentuk tamyang sebagai symbol Sama Veda
o    Hiasan berbentuk sampyan sebagai symbol Yayur Veda
o    Hiasan berbentuk lamak sebagai symbol Rg Veda
o    Pala gantung, pala bungkah dan kain putih-kuning sebagai simbol kemakmuran dan kecukupan sandang-pangan-perumahan
o    Ubag-abig sebagai simbol kekuatan dharma
o    Sanggah cucuk untuk menempatkan sesaji berupa tegteg daksina peras ajuman
  1. Cara memasang penjor:          
    Sebelum penjor ditanam, lobang galian agar disucikan dengan banyuawang kemudian didasar lobang diletakkan kwangen dengan uang 11 kepeng. Juntaian ujung penjor mengarah ke “teben”,/jalan,sehingga sanggah penjor menghadap ke “huluan”. Setiap hari penjor di haturi canang burat wangi.
  2. Cara mencabut penjor:           
    Semua hiasan penjor dibakar, dan abunya dimasukkan kedalam lobang bekas penjor, kemudian diletakkan sebuah takir berisi bubur susuru (tepung beras, madu, susu dan tiga helai padang lepas digodok menjadi bubur). Setelah itu lubang ditimbun tanah. Bambu bekas penjor dapat digunakan untuk keperluan lain.
5. GALUNGAN NADI
Adalah Galungan yang bertepatan dengan Purnama. Rangkaian upacaranya sama dengan Galungan biasa, tetapi jenis upakaranya setingkat lebih tinggi. Galungan Nadi lebih diistimewakan karena diberkahi oleh Sanghyang Ketu, sebagaimana halnya perayan Galungan pertama pada tahun 804 Saka yang bertepatan dengan Purnama sasih Kapat.
6. GALUNGAN NARA MANGSA
Adalah Galungan yang bertepatan dengan Tilem sasih Kapitu atau Tilem sasih Kesanga. Disebut sebagai hari “Dewa mauneb bhuta turun”. Pada hari Galungan Nara Mangsa upakara yang disebut tumpeng Galungan ditiadakan, diganti dengan caru nasi cacahan dicampur keladi. Tidak memasang penjor, tetapi upacara lainnya tetap dilaksanakan.
7 HARI RAYA KUNINGAN
Hari Kuningan, penjor itu tetap digunakan dan banten pejati yang ada di sanggah penjor diganti dengan yang baru, serta ditambah hiasan jejahitan tamiang.endongan selanggi.Usahakan membuat tamiang dan endongan, karena bahan-bahannya sangat mudah dicari, yaitu daun kelapa muda (busung) dan kembang berwarna merah. Tamiang adalah simbol penolak adharma/ mala.Tumpeng kuningan memang berwarna kuning. Di Hari Kuningan jangan sembahyang lewat jam 12  . karena puncak energi dan vibrasi ada pada tengah hari. jangan pula melaksanakan sembahyang  sebelum jam 06.00 pagi ,kalau sebelum jam 06.00 pagi sudah sem-bahyang itu artinya sama dengan hari Penampahan Kuningan karena hitungannya tahun caka  Jadi mari kita laksanakan upacara Galungan dan kuningam dengan sederhana,tepat sasaran dan penuh makna ,jangan berlebihan hingga mengakibatkan utang karena yadnya,itu adalah salah besar. Mari buat hidup ini seimbang,untuk sekala (biaya hidup,sekolah,kesehat an,investasi dll) dan niskala (yadnya,punia,bakti) dan terpenting mari kita jaga persatuan dan kesatuan agar kita kedepan lebih damai,nyaman dan sejahtera. Mari erja keras,rajin menabung perangi kegelapan untuk menjadi manusia utama (Yudha Avidya Narottama)Manik.