Dasar bangbang:
Tumpeng 2 bungkul ,sanganan, raka-raka sategep,ulam ayam biing
pinanggang, sampian tangga,mealed kulit peras.
Canang Pendeman:
Canang burat
wangi,canang pengrawos,canang tubungan,pesucian,kwangi kraras jinah 11
keteng(merajah ang,ah) manjing ring bungkak gading kinasturi (merajah ong) ,kwangen jinah
33,sami kinukus dening kasa,kaiket benang
4 warna(barak,selem,putih,kuning).
Caru Pangruak:
Banten Durmangala lan
prasista katur ring Sang Bhuta Bhuana,segeh agung ring Sang Bhuta
Dengen.(mantra: pakulun Sang Bhuta Amangkurat,Sang Bhuta Taun,Sang Kala
Bedawang Jenar,Sang Kala Dumarana,Sang Kala Wisesa,mekadi sira rah nini Bhetara
Durga,den suka anadah,caru aturane sami, Ong sampurna ya namah swaha)
Banten Pengruak:
Canang wangi daksina 1
maruntutan tebasan Jaga satru,segeh agung,tebasan sapuhan muah nasi
kojongan,katur ring pemali agung satmaka anggen nyilurang jiwan sang nyapuh
ring pertiwi,penek 1 me be bawang jahe,kwangen misi padang lepas merurub kasa (
Ong Sanghyang Pertiwi Jati mekadiSanghyangAkasa,Sanghyang
Candra,Reditya,Lintang Tranggana mekadi Sanghyang Dewata,ulun akerta nugraha
ring padanira pakulun,manusanira angadegaken wewangunan…….., Hyang ira
Sanghyang Tari Sandya,maka pangulangin jana pada,Ong Sang Bang Tang Ang Ing
Nang Mang Sing Wang Yang)
Sarana:
Dasar Bata merajah
padma tulisan dasaksara,batu bulitan hitam merajah ang,ung,mang, Bata/Paras megambar
bedawang nala ditundune tulisan(ang). (pangurip pasupati:
Ong Ang Ung Mang,Brahma Wisnu Prama Saktyem Raja Pala Loka Nata Murti Saktyem.
Gana teka parayojanem,Ong Ah Rah Pat Astra ya namah. Ang Ah Ah Ang Ang Sidi
Bana ya nama swaha)
Upakara Nyikut:
Daksina,tipat
kelanan,canang tubungan marerep,peras penyeneng,sodaan,asep menyan,segehan,api
takepan (kita Sang Kala Gumi,Sang Kala Dasa Muka,Sang Kala Agung kewasa sira
mangana ring ulun,rungenen pemastun ingulun kula manuk,kula manuk,kula manuk)
(karang,tegal,umah,duk
nyumunin): Ong Ang Ung Mang Sanghyang Guna,karunganira Hyang Perama
Wisesa,wicakswaha,
Pengimpas Bhuta:
Ong Ang Bhuta Siksa,ayu
werdi sarwa mingmang,guna wisitwina sinam
Nunas Tirta Suci:
Ong Padmasana ya namah
Ong I ba sa ta a i,ong ya na ma si wa,man gang ung namah ong aum dewa prasista
ya namah,ong sa ba ta a I,ong nama si way a ,an gung na ma si wa ya.
Ong gangga
saraswati,sindu wipasa,kausika,nadi,yamune maha saresta,sarayu ca maha nadi.
Ong gangga dewamaha punya gangga saha serama dini,gangga terangga sama yukti, gangga dewi tadu nama merta jiwani. Ongkara sara bhuana pada mertha manahare ong utpatika sura sanca utpeti garasca,utpati sarwa itanca,utpeti sara wahinan.
Pemakuhan (memakuh) adalah upacara yadnya yang dilakukan setelah selesai mendirikan suatu bangunan yaitu sebagai ungkapan terima kasih kepada Bhagawan Wisma Karma sebagai arsitek seni bangunan para Dewa, yang diwujudkan dengan memohon tirta pemakuhan. Dan dalam upacara ini, peralatan tukang juga disertakan.
Kelengkapan banten pemakuhan disebutkan adalah :
- Peras,
lis,
soroan, daksina,
canang lenga wangi, canang burat wangi dan ketipat kelanan. Caru
ayam putih asoroh eteh-eteh pemakuhan asoroh: bagia, orti,
sapsap, ulap-ulap,
paso anyar berisi air, daun lalang 11 katih, pengurip-urip getih siap putih, susur pekeramas, toya
cendana, kumkuman, rantasan, seperadeg, semeti, pahat, uang, andel-andel
berisi benang.
- Toya
pemakuhan dari undagi
yang membuat sikut.
Banten
Pemakuhan:
yang terdiri dari peras penyeneng, ajuman putih kuning dagingnya ayam betutu, me-ukem-ukem (di
sembeleh dari punggung), daksina yang berisi uang 225, canang
lengewangi-buratwangi, canang raka, nyahnyah gula kelapa dan tipat kelanan. Banten ini ditaruh di sebuah sanggar di
hulu bangunan.
Urutan upacara:
- Ngetok
sunduk, mantra:
ngadegang Bhatara Semara Ratih
metemuang ageni mastu astu Ang Ah.
- Ngetok
lait, mantra: Ingsun anangun sawen anging I Dewa Gunung Agung magelung
aningkahang anangun sawen, ana ring maca pada rambat rangkung panjang
umur, jeng, jeng, jeng.
- Pangurip
getih ayam putih, mantra: Mangke sira patini sepisan ngurip kita satuwuk
bebataran pinaka bungkah nda. Sendi pinaka pancer nda. Adegan pinaka punyan nda.
Abah-abah pinaka pangpang nda. Raab
pinaka ron nda. Kelasa pinaka kembang nda. Daging nda, pinaka woh nda,
urip kita jati. Paripurna urip-urip
- Penyapsap
gidat sesaka, mantra: Pakulun manusan nira anggada kaken sapuha, menyapuha
ganda keringetning wewangunan sidhi rastu.
- Semeti, mantra: Om Upi
Sangagawenku teka pada urip, teka pada urip, teka pada urip.
- Baas
Daksina, mantra: Om Siwa sampurna yang namah.
- Tatebus,
mantra: Jaya Ang Ang Ang Ah
Pemlaspasan
("Pemelaspasan"; "mlaspas"; "melaspas")
adalah upacara untuk mensucikan sesuatu yang baru baik berupa benda ataupun
bangunan baru;
- Untuk
bangunan baru biasanya diawali dengan pemasangan orti sebagai permohonan kepada Ida Sang Hyang Widhi Wasa.
- Untuk
pemlaspasan kendaraan baru dilengkapi prayascita, banten pengulapan dll.
Dimana
yang kesemuanya dilaksanakan bertujuan agar diberikan keselamatan dan
kebahagian lahir bathin bagi penggunanya.
Upacara
Melaspas
ini disebutkan juga sangat penting dilaksanakan berkaitan dengan indik karya agung mamungkah dan ngenteg linggih yang bertujuan untuk
membersihkan semua pelinggih dari kotoran tangan undagi (para pekerja bangunan) agar para
Dewata/Bhatara-Bhatari berkenan melinggih di Pura setiap saat terutama pada saat dilangsungkan upacara pujawali, sedangkan untuk membersihkan/mensucikan
areal pamerajan secara niskala dilaksanakan upacara pecaruan.
Pelaksanaan pemelaspas tergantung tingkatannya, mem-perhatikan kedudukan
Pamerajan, ditentukan berdasarkan petunjuk para Pedanda sebagai Sang Yajamana, dikaitkan dengan adat setempat, yang telah
berlangsung sejak dahulu agar pelaksanaan upacara menjadi lebih sempurna dan
tepat.
Dalam berbagai kegiatan, upacara mlaspas untuk mensucikan sesuatu disebutkan
sebagai berikut :
- Banten prayascitta dipergunakan utk "membersihkan" atau
"mensucikan" pikiran sebelum dilaksanakan upacara - upacara suci
seperti mlaspas bangunan, peralatan elektonik atau kendaraan yg baru
dibeli, ataupun untuk kemalangan / sebel / cuntaka
dari seseorang dll.
- Sedangkan
dalam Yama Tattwa
menguraikan jenis bebantenan
yang digunakan untuk mlaspas bade,
serta mantra
yang harus dilapalkan untuk menghaturkan yadnya sesuai dengan
jenisnya.
- Upakara
Pemelaspas untuk upacara dalam membangun rumah baru, oleh karena situasi dan kondisi di suatu tempat bisa
saja upakaranya berbeda.
- Saat
upacara melaspas rumah, maka di sudut-sudut atau disebut Jungut itu
distanakan Padu Raksa
dengan dilengkapi banten Banten Resi Gawa yang ritualnya dilatarbelakangi
oleh Tattwa yang sangat dalam maknanya.
- Namun
pada saat Gni Rhwana,
orang juga biasanya menghindarkan untuk melaspas rumah (upacara selamatan
untuk rumah baru).
- Pemlaspasan alit sanggah kemulan yang dilaksanakan setelah upacara memakuh
untuk dapat menyucikan/sakralisasi bangunan yang baru selesai dibuat.
Durmangala
atau Durmenggala” adalah banten yang digunakan untuk menjauhkan dari segala
macam masalah negatif yang dalam sumber kutipan upacara ruwatan, Durmangala berasal dari suku kata :
- Dur
artinya menjauhkan dan
- Mangala/bregala
yang berarti unek-unek,
jadi
durmenggala bermakna menjauhkan segala unek-unek (pikobet-pikobet atau permasalahan) yang negatif.
Ciri
utama banten durmenggala disebutkan :
- warna
hijau (slepan/selepan) atau warna hitam, sebagai panugraha dari Dewa Wisnu
dalam wujudnya sebagai Bhagawan Hari penguasa air.
- Pada
diri manusia durmenggala bertujuan membersihkan/mensucikan
perkataan,
- Dalam
bhuwana agung untuk pensucikan Bwah Loka
dan dalam pelaksanaannya dijalankan kearah dada.
Tetandingan Banten Tatebasan Durmangala puniki, Medasar antuk
tetempeh, masusun kulit sayut, raka woh-wohan sarwa galahan, tumpeng injin 1 limas misi nasi penek mecongger bawang jahe matusuk, limas malih
asiki medaging nasi penek meconggor terasi (sere) matusuk, nasi nyane metatakan
antuk kampil, kojong rangkadan, daksina 1, pras tulung sayut, ketipat kelanan, base tulak mewadah takir, canang pahyasan, taluh bekasem, Lis peselan, Padma, Penyeneng alit, bungkak nyuh gadang 1, sampyan Nagasari, sasedep tepung tawar, tatebus benang selem, lis peselan 1, padma
l, coblong 1, payuk pere l, sami eteh-eteh nyane melakar antuk selepan.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar